Η Υγεία — Τεκμήρια
Υγεία — το ΕΣΥ, ο καρκίνος, τα φάρμακα
ΕΣΥ: υποστελέχωση και ιδιωτική επιβάρυνση
2,2 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους έναντι 8,5 στην ΕΕ· 20.000–30.000 κενές οργανικές θέσεις· κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας 2.191 € έναντι 3.832 € στην ΕΕ — και πάνω από το ⅓ της δαπάνης να βγαίνει από την τσέπη των νοικοκυριών, από τα υψηλότερα ποσοστά διεθνώς.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Γιατί αυτή η κατάταξη: Επίσημες εκθέσεις Κομισιόν/ΟΟΣΑ (State of Health in the EU 2025, Health at a Glance 2025) και δημοσιευμένα στοιχεία των υγειονομικών ομοσπονδιών.
- Το 2025 δεν προκηρύχθηκε καμία μόνιμη θέση μη ιατρικού προσωπικού.
- Αποχωρήσεις: 2.471 εργαζόμενοι το 2024, ~2.352 το 2025.
Καρκίνος: πού στέκεται η Ελλάδα
63.176 εκτιμώμενες νέες διαγνώσεις το 2022. Η θνησιμότητα (239/100.000) είναι ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και μειώνεται βραδύτερα από τις περισσότερες χώρες. Κύρια τεκμηριωμένα εμπόδια: αναμονές στην ακτινοθεραπεία, ελλείψεις προσωπικού, άνιση γεωγραφική κατανομή.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Ο ΟΟΣΑ σημειώνει: δεν έχουν τεθεί στόχοι βελτίωσης πρόσβασης στην ογκολογική φροντίδα.
- Σχεδόν 1 στους 4 ενήλικες καπνίζει καθημερινά — από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ.
«Προλαμβάνω» — προσυμπτωματικός έλεγχος
Δωρεάν πληθυσμιακός έλεγχος με πρόσκληση: 300.000 συμμετέχουσες στη μαστογραφία και 20.000 έγκαιρες ανιχνεύσεις από το 2022 (στοιχεία υπ. Υγείας μέσω ΟΟΣΑ). Επεκτείνεται σε νέες δράσεις — αλλά η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης έληξε τον Δεκέμβριο του 2025 και εκκρεμεί δημοσιευμένη αξιολόγηση αποτελεσματικότητας.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Γιατί αυτή η κατάταξη: Τεκμηριωμένη δωρεάν κάλυψη και έγκαιρες διαγνώσεις, με ρητά καταγεγραμμένη από τον ΟΟΣΑ την επιφύλαξη για την έλλειψη ανεξάρτητης αξιολόγησης.
- Ο κυβερνητικός απολογισμός 2026 (6 εκατ. συμμετοχές) δεν έχει ανεξάρτητη επαλήθευση.
- Δεσμεύσεις συνέχισης με εθνικούς πόρους.
Εθνικό Μητρώο Καρκίνου — δεκαετίες αργά
Η Ελλάδα ήταν από τις τελευταίες χώρες της ΕΕ χωρίς λειτουργικό πληθυσμιακό μητρώο καρκίνου — τα εθνικά στοιχεία βασίζονταν σε εκτιμήσεις. Το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασματικών Νοσημάτων ξεκίνησε επιτέλους στις 25.2.2025· πλήρη επιδημιολογικά στοιχεία δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Γιατί αυτή η κατάταξη: Η έναρξη χαιρετίστηκε από τους συλλόγους ασθενών (ΕΛΛΟΚ)· η πολυετής απουσία τεκμηριώνεται από ΟΟΣΑ/Κομισιόν.
- Διαλειτουργεί με το ευρωπαϊκό σύστημα ECIS.
Εμβόλια & «Pfizergate» — η διαφάνεια στην ΕΕ
Το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ (14.5.2025) ακύρωσε την άρνηση της Κομισιόν να δώσει πρόσβαση στα SMS φον ντερ Λάιεν–Μπουρλά για τις συμβάσεις εμβολίων — κρίση για τη διαφάνεια, που δεν αποδεικνύει διαφθορά ούτε παρανομία στις συμβάσεις. Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας εκκρεμεί χωρίς κατηγορίες. Κατά το Politico, 215+ εκατ. δόσεις πετάχτηκαν στην ΕΕ (~4 δισ. €)· η Ελλάδα δεν έχει δημοσιοποιήσει δικά της στοιχεία.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Το Ελεγκτικό Συνέδριο της ΕΕ (2022) είχε τεκμηριώσει προσωπικές προδιαπραγματεύσεις της προέδρου εκτός της κοινής ομάδας.
- Τα μηνύματα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί έως τον Αύγουστο του 2026.
Πανδημία: ΜΕΘ, επιτάξεις, αποζημιώσεις
Η αποζημίωση ιδιωτικής κλίνης ΜΕΘ διπλασιάστηκε σε 1.600 €/ημέρα και υπογράφηκαν συμβάσεις με ιδιωτικές κλινικές κυρίως για non-COVID περιστατικά. Δημοσιευμένη μελέτη κατέγραψε θνητότητα 97,7% στους διασωληνωμένους εκτός ΜΕΘ. Καμία ολοκληρωμένη θεσμική αποτίμηση της διαχείρισης δεν έχει δημοσιευθεί έως σήμερα.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Έγγραφο ΕΟΔΥ που επικαλέστηκε η αντιπολίτευση: 16.519 θάνατοι εκτός ΜΕΘ έως 3.2022 — η ερμηνεία του αμφισβητείται δημόσια.
- Πληρότητα ΜΕΘ COVID έως 88% πανελλαδικά, 97% στη Θεσσαλονίκη.
Απογευματινά χειρουργεία επί πληρωμή
Από τον Απρίλιο του 2024, χειρουργεία στο ΕΣΥ το απόγευμα — με πληρωμή του ασθενούς. Η ΟΕΝΓΕ και 30 ιατρικοί σύλλογοι προσέφυγαν στο ΣτΕ κατά του μέτρου ως αντισυνταγματικού· το υπουργείο επικαλείται μείωση των αναμονών (μέσος χρόνος 5 εβδομάδες στην ενιαία λίστα).
Τεκμηρίωση & πηγές
- Γιατί αυτή η κατάταξη: Εκκρεμής δικαστική κρίση· τεκμηριωμένες και οι αντιδράσεις («όποιος έχει χρήματα θα χειρουργείται») και τα υπουργικά στοιχεία.
- 11.342 επί πληρωμή επεμβάσεις το 2025.
- Το παράλληλο δωρεάν πρόγραμμα υπολειπόταν του στόχου των 37.000 επεμβάσεων.
Ελλείψεις φαρμάκων
Ο ΕΟΦ εξέδιδε σε όλη τη διετία διαδοχικές απαγορεύσεις παράλληλων εξαγωγών για δεκάδες φάρμακα σε έλλειψη — 93 σκευάσματα (2.2025), 98 (5.2025), 80 (2.2026) — με τις λίστες ελλείψεων να έχουν ξεπεράσει τα 200 σκευάσματα. Τεκμηριωμένη αιτία: εκροή προς αγορές με υψηλότερες τιμές.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Γιατί αυτή η κατάταξη: Οι ελλείψεις τεκμηριώνονται από τις ίδιες τις κανονιστικές αποφάσεις του ΕΟΦ και τις ανακοινώσεις των φαρμακευτικών συλλόγων.
- Απαγορεύεται και η αποθεματοποίηση, για αποτροπή τεχνητών ελλείψεων.