Η Υγεία — Τεκμήρια

Πολιτικές & δικαιώματα · βάρος ×2
Η΄

Υγεία — το ΕΣΥ, ο καρκίνος, τα φάρμακα

Η υγεία είναι το πιο αδιάψευστο μέτρο του αν το κράτος υπηρετεί τον πολίτη. Στοιχεία από ΟΟΣΑ, Κομισιόν, ΕΟΦ και δικαστικές/θεσμικές κρίσεις — και εδώ, ό,τι διαψεύστηκε το λέμε.
2025–2026ΚΑΤΑ ΠΟΛΙΤΩΝβαθμός -6

ΕΣΥ: υποστελέχωση και ιδιωτική επιβάρυνση

2,2 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους έναντι 8,5 στην ΕΕ· 20.000–30.000 κενές οργανικές θέσεις· κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας 2.191 € έναντι 3.832 € στην ΕΕ — και πάνω από το ⅓ της δαπάνης να βγαίνει από την τσέπη των νοικοκυριών, από τα υψηλότερα ποσοστά διεθνώς.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Επίσημες εκθέσεις Κομισιόν/ΟΟΣΑ (State of Health in the EU 2025, Health at a Glance 2025) και δημοσιευμένα στοιχεία των υγειονομικών ομοσπονδιών.
  • Το 2025 δεν προκηρύχθηκε καμία μόνιμη θέση μη ιατρικού προσωπικού.
  • Αποχωρήσεις: 2.471 εργαζόμενοι το 2024, ~2.352 το 2025.
Πηγές: Κομισιόν/ΟΟΣΑ (2025) · ΠΟΕΔΗΝ/ΠΑΣΥΝΟ
Σε ωφελεί αυτή η πολιτική;
2022–2025καταγραφή — χωρίς βαθμό

Καρκίνος: πού στέκεται η Ελλάδα

63.176 εκτιμώμενες νέες διαγνώσεις το 2022. Η θνησιμότητα (239/100.000) είναι ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και μειώνεται βραδύτερα από τις περισσότερες χώρες. Κύρια τεκμηριωμένα εμπόδια: αναμονές στην ακτινοθεραπεία, ελλείψεις προσωπικού, άνιση γεωγραφική κατανομή.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Ο ΟΟΣΑ σημειώνει: δεν έχουν τεθεί στόχοι βελτίωσης πρόσβασης στην ογκολογική φροντίδα.
  • Σχεδόν 1 στους 4 ενήλικες καπνίζει καθημερινά — από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ.
Πηγές: EU Country Cancer Profile 2025 (ΟΟΣΑ/Κομισιόν)
2022–2026ΥΠΕΡ ΠΟΛΙΤΩΝβαθμός +5

«Προλαμβάνω» — προσυμπτωματικός έλεγχος

Δωρεάν πληθυσμιακός έλεγχος με πρόσκληση: 300.000 συμμετέχουσες στη μαστογραφία και 20.000 έγκαιρες ανιχνεύσεις από το 2022 (στοιχεία υπ. Υγείας μέσω ΟΟΣΑ). Επεκτείνεται σε νέες δράσεις — αλλά η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης έληξε τον Δεκέμβριο του 2025 και εκκρεμεί δημοσιευμένη αξιολόγηση αποτελεσματικότητας.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Τεκμηριωμένη δωρεάν κάλυψη και έγκαιρες διαγνώσεις, με ρητά καταγεγραμμένη από τον ΟΟΣΑ την επιφύλαξη για την έλλειψη ανεξάρτητης αξιολόγησης.
  • Ο κυβερνητικός απολογισμός 2026 (6 εκατ. συμμετοχές) δεν έχει ανεξάρτητη επαλήθευση.
  • Δεσμεύσεις συνέχισης με εθνικούς πόρους.
Πηγές: Country Cancer Profile 2025 · υπ. Υγείας
Σε ωφελεί αυτή η πολιτική;
2025ΜΙΚΤΟβαθμός 0

Εθνικό Μητρώο Καρκίνου — δεκαετίες αργά

Η Ελλάδα ήταν από τις τελευταίες χώρες της ΕΕ χωρίς λειτουργικό πληθυσμιακό μητρώο καρκίνου — τα εθνικά στοιχεία βασίζονταν σε εκτιμήσεις. Το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασματικών Νοσημάτων ξεκίνησε επιτέλους στις 25.2.2025· πλήρη επιδημιολογικά στοιχεία δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Η έναρξη χαιρετίστηκε από τους συλλόγους ασθενών (ΕΛΛΟΚ)· η πολυετής απουσία τεκμηριώνεται από ΟΟΣΑ/Κομισιόν.
  • Διαλειτουργεί με το ευρωπαϊκό σύστημα ECIS.
Πηγές: υπ. Υγείας (2025) · ΟΟΣΑ · ΕΛΛΟΚ
Σε ωφελεί αυτή η πολιτική;
2021–2026καταγραφή — χωρίς βαθμό

Εμβόλια & «Pfizergate» — η διαφάνεια στην ΕΕ

έως 71 δισ. € οι συμβάσεις ΕΕ

Το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ (14.5.2025) ακύρωσε την άρνηση της Κομισιόν να δώσει πρόσβαση στα SMS φον ντερ Λάιεν–Μπουρλά για τις συμβάσεις εμβολίων — κρίση για τη διαφάνεια, που δεν αποδεικνύει διαφθορά ούτε παρανομία στις συμβάσεις. Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας εκκρεμεί χωρίς κατηγορίες. Κατά το Politico, 215+ εκατ. δόσεις πετάχτηκαν στην ΕΕ (~4 δισ. €)· η Ελλάδα δεν έχει δημοσιοποιήσει δικά της στοιχεία.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Το Ελεγκτικό Συνέδριο της ΕΕ (2022) είχε τεκμηριώσει προσωπικές προδιαπραγματεύσεις της προέδρου εκτός της κοινής ομάδας.
  • Τα μηνύματα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί έως τον Αύγουστο του 2026.
Πηγές: Γεν. Δικαστήριο ΕΕ T-36/23 · ΕΕΣ 19/2022 · EPPO · Politico
2020–2022καταγραφή — χωρίς βαθμό

Πανδημία: ΜΕΘ, επιτάξεις, αποζημιώσεις

1.600 €/ημέρα ανά ιδιωτική κλίνη ΜΕΘ

Η αποζημίωση ιδιωτικής κλίνης ΜΕΘ διπλασιάστηκε σε 1.600 €/ημέρα και υπογράφηκαν συμβάσεις με ιδιωτικές κλινικές κυρίως για non-COVID περιστατικά. Δημοσιευμένη μελέτη κατέγραψε θνητότητα 97,7% στους διασωληνωμένους εκτός ΜΕΘ. Καμία ολοκληρωμένη θεσμική αποτίμηση της διαχείρισης δεν έχει δημοσιευθεί έως σήμερα.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Έγγραφο ΕΟΔΥ που επικαλέστηκε η αντιπολίτευση: 16.519 θάνατοι εκτός ΜΕΘ έως 3.2022 — η ερμηνεία του αμφισβητείται δημόσια.
  • Πληρότητα ΜΕΘ COVID έως 88% πανελλαδικά, 97% στη Θεσσαλονίκη.
Πηγές: Μελέτη Λύτρα κ.ά. · ΕΦΣΥΝ · ΣΚΑΪ (2020–22)
2024–2026ΜΙΚΤΟβαθμός 0

Απογευματινά χειρουργεία επί πληρωμή

300–2.000 € ανά επέμβαση

Από τον Απρίλιο του 2024, χειρουργεία στο ΕΣΥ το απόγευμα — με πληρωμή του ασθενούς. Η ΟΕΝΓΕ και 30 ιατρικοί σύλλογοι προσέφυγαν στο ΣτΕ κατά του μέτρου ως αντισυνταγματικού· το υπουργείο επικαλείται μείωση των αναμονών (μέσος χρόνος 5 εβδομάδες στην ενιαία λίστα).

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Εκκρεμής δικαστική κρίση· τεκμηριωμένες και οι αντιδράσεις («όποιος έχει χρήματα θα χειρουργείται») και τα υπουργικά στοιχεία.
  • 11.342 επί πληρωμή επεμβάσεις το 2025.
  • Το παράλληλο δωρεάν πρόγραμμα υπολειπόταν του στόχου των 37.000 επεμβάσεων.
Πηγές: ΚΥΑ ΦΕΚ 1485/Β/2024 · ΟΕΝΓΕ/ΣτΕ · υπ. Υγείας
Σε ωφελεί αυτή η πολιτική;
2025–2026ΚΑΤΑ ΠΟΛΙΤΩΝβαθμός -4

Ελλείψεις φαρμάκων

Ο ΕΟΦ εξέδιδε σε όλη τη διετία διαδοχικές απαγορεύσεις παράλληλων εξαγωγών για δεκάδες φάρμακα σε έλλειψη — 93 σκευάσματα (2.2025), 98 (5.2025), 80 (2.2026) — με τις λίστες ελλείψεων να έχουν ξεπεράσει τα 200 σκευάσματα. Τεκμηριωμένη αιτία: εκροή προς αγορές με υψηλότερες τιμές.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Οι ελλείψεις τεκμηριώνονται από τις ίδιες τις κανονιστικές αποφάσεις του ΕΟΦ και τις ανακοινώσεις των φαρμακευτικών συλλόγων.
  • Απαγορεύεται και η αποθεματοποίηση, για αποτροπή τεχνητών ελλείψεων.
Πηγές: ΕΟΦ (2025–26) · ΠΦΣ
Σε ωφελεί αυτή η πολιτική;
← Ζ΄ Σύνορα Όλα τα τεκμήρια Θ΄ Γεωπολιτική →