Γεωπολιτική & Άμυνα — Τεκμήρια

Πολιτικές & δικαιώματα · βάρος ×2
Θ΄

Γεωπολιτική & Άμυνα — συμμαχίες, εξοπλισμοί, εμπόριο

Τι αγοράζει η χώρα με τα δισεκατομμύρια της άμυνας, πού δεσμεύεται με τις συμμαχίες της, και ποιος πληρώνει τη Mercosur. Τα εξοπλιστικά καταγράφονται χωρίς βαθμό — δεν γέρνουν τη ζυγαριά προς καμία πλευρά, γιατί η αποτροπή δεν μετριέται εκ των προτέρων από κανέναν ανεξάρτητο δείκτη (το γιατί, αναλυτικά στις Ερωτήσεις). Η στάθμιση ασφάλειας-κόστους ανήκει στους πολίτες.
Ν. 4841/20212021–2026καταγραφή — χωρίς βαθμό

Ελληνογαλλική συμφωνία & φρεγάτες Belharra

≈4 δισ. € (4 φρεγάτες)

Στρατηγική συμφωνία με ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής (ψηφίστηκε 191–109). Η πρώτη φρεγάτα «Κίμων» εντάχθηκε στον στόλο τον Δεκέμβριο του 2025 με ~9 μήνες καθυστέρηση· «Νέαρχος» και «Φορμίων» αναμένονται το 2026, τέταρτη το 2028.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Στη Βουλή αντιπαρατέθηκαν αποτροπή έναντι κόστους και εύρους της ρήτρας (επικράτεια vs ΑΟΖ).
Πηγές: Ν. 4841/2021 · Naval Group · Naval News (2025)
Ν. 4932/20222021–2026ΜΙΚΤΟβαθμός 0

Βάσεις ΗΠΑ & Αλεξανδρούπολη (MDCA)

Η επικαιροποιημένη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ πρόσθεσε την Αλεξανδρούπολη: από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία έως το καλοκαίρι του 2023, το 60% των αμερικανικών δυνάμεων από/προς Ευρώπη πέρασε από το λιμάνι. Δεν υφίσταται μόνιμη βάση — σταθμεύει προσωπικό logistics.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Καταγεγραμμένη στα πρακτικά της Βουλής η αντιπαράθεση: αναβάθμιση αποτροπής και επενδύσεις έναντι έκθεσης σε κινδύνους εμπλοκής χωρίς ρητά ανταλλάγματα.
  • Το λιμάνι εξαιρέθηκε από τις ιδιωτικοποιήσεις το 2022 — εξέλιξη που συνδέθηκε δημόσια με τον στρατηγικό του ρόλο.
Πηγές: Ν. 4932/2022 · FRS (2024)
Σε ωφελεί αυτή η πολιτική;
2021–2028καταγραφή — χωρίς βαθμό

F-35 και Rafale — τα ποσά

≈3,3 δισ. € + 3,5 δισ. $

Το πρόγραμμα των 24 Rafale ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2025 (≈3,3 δισ. €). Για τα F-35: υπογεγραμμένη συμφωνία για 20 αεροσκάφη (~3,5 δισ. $) με δικαίωμα για 20 ακόμη (συνολική έγκριση έως 8,6 δισ. $)· πρώτες παραδόσεις το 2028.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Η αμερικανική έγκριση συνδέθηκε τεκμηριωμένα με ελληνική συναίνεση σε μεταφορά παλαιωμένου υλικού στην Ουκρανία.
Πηγές: US DSCA (2024) · Breaking Defense · GreekReporter (2025)
2025–2036καταγραφή — χωρίς βαθμό

3,65% του ΑΕΠ για άμυνα — το 12ετές πρόγραμμα και η «Ασπίδα του Αχιλλέα»

25+ δισ. € έως το 2036

Από τα υψηλότερα ποσοστά αμυντικών δαπανών στο ΝΑΤΟ (3,65% ΑΕΠ το 2025 — σχεδόν διπλάσιο του μέσου όρου της ΕΕ). Τον Απρίλιο του 2025 ανακοινώθηκε 12ετές πρόγραμμα 25+ δισ. €, με αιχμή το αντιαεροπορικό/αντι-drone σύστημα «Ασπίδα του Αχιλλέα» (≈2,8 δισ. €). Η ΕΕ ενεργοποίησε ρήτρα διαφυγής (απόκλιση έως 1,5% ΑΕΠ/έτος) και ενέκρινε δάνειο SAFE 787,7 εκατ. € — δάνειο, όχι επιχορήγηση.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Στη Βουλή τέθηκε τεκμηριωμένα το ζήτημα ιεράρχησης δαπανών (άμυνα vs κοινωνικό κράτος).
  • Στόχος 25% εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής.
Πηγές: ΝΑΤΟ (2025) · Σύσταση Συμβουλίου 8.7.2025 · Reuters
2024–2027καταγραφή — χωρίς βαθμό

Ερυθρά Θάλασσα — επιχείρηση ASPIDES

Ελληνική διοίκηση (στρατηγείο Λάρισας) στην αμυντική ναυτική επιχείρηση της ΕΕ. Η φρεγάτα «Ύδρα» απέκρουσε επίθεση δύο drones (3.2024), η «Ψαρά» κατέρριψε άλλα δύο· υπό προστασία της επιχείρησης απετράπη πετρελαιοκηλίδα από το χτυπημένο δεξαμενόπλοιο Sounion. Εντολή έως 28.2.2027.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Το εθνικό κόστος της συμμετοχής δεν έχει δημοσιοποιηθεί αναλυτικά.
Πηγές: Συμβούλιο ΕΕ (2024–26) · EEAS
2022–2025καταγραφή — χωρίς βαθμό

Ουκρανία: τι δόθηκε — τι διαψεύστηκε

Τεκμηριωμένα δόθηκαν: φορητός οπλισμός και πυρομαχικά (2022) και 40 τεθωρακισμένα BMP-1 με αντάλλαγμα γερμανικά Marder. Τεκμηριωμένα διαψεύστηκε (12.2024, 5.2025): η παραχώρηση Patriot και S-300. Πλήρης κατάλογος της βοήθειας δεν έχει ανακοινωθεί.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Ελληνικά BMP-1 έχουν φωτογραφηθεί στο μέτωπο.
  • Η Ρωσία διατηρεί ρήτρα τελικού χρήστη στα S-300/Tor/Osa.
Πηγές: Capital (2022) · Euromaidan Press (2025)
2024–2026ΜΙΚΤΟβαθμός 0

EE–Mercosur: ποιος πληρώνει το εμπόριο

Η Ελλάδα ψήφισε υπέρ της υπογραφής στο Συμβούλιο (9.1.2026) — ενώ αγρότες και κτηνοτρόφοι είχαν στήσει πανελλαδικά μπλόκα με ρητό αίτημα τη μη εφαρμογή της. Το Ευρωκοινοβούλιο πάγωσε την πλήρη κύρωση παραπέμποντας τη συμφωνία στο Δικαστήριο της ΕΕ (334–324)· η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία εφαρμόζεται προσωρινά από 1.5.2026.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Τεκμηριωμένες μαζικές αγροτικές κινητοποιήσεις (12.2025–1.2026) έναντι τεκμηριωμένων κυβερνητικών επιχειρημάτων για δασμολογικά οφέλη και «δικλίδες ασφαλείας».
  • Γνωμοδότηση ΔΕΕ: όχι πριν από τα τέλη του 2027.
Πηγές: Συμβούλιο ΕΕ (2026) · AP/PBS · Ευρωκοινοβούλιο
Σε ωφελεί αυτή η πολιτική;
2025–2026καταγραφή — χωρίς βαθμό

Ελληνοτουρκικά: «ήρεμα νερά» με εκκρεμότητες

Θεσμοθετημένος διάλογος (6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, Άγκυρα 11.2.2026) και μείωση μεταναστευτικών ροών — αλλά νέα τριβή με τα τουρκικά «θαλάσσια πάρκα» σε Αιγαίο και Καστελλόριζο, ενώ το casus belli του 1995 και η διαφορά για υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ παραμένουν άλυτα.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Η ελληνική ανακοίνωση θαλάσσιων πάρκων (21.7.2025) απαντήθηκε με τουρκικά προεδρικά διατάγματα (8.2025).
Πηγές: Γρ. Πρωθυπουργού (2026) · ΣΚΑΪ/ΕΦΣΥΝ
← Η΄ Υγεία Όλα τα τεκμήρια Ι΄ Κόμματα →