Τα Οικονομικά των Κομμάτων — Τεκμήρια

Λογοδοσία · βάρος ×2
Ι΄

Τα Οικονομικά των Κομμάτων — ποιος χρωστά και ποιος ελέγχει

Την ώρα που ο πολίτης κατάσχεται για χρέη, τα δύο κόμματα εξουσίας χρωστούν πάνω από 1,1 δισ. € σε τράπεζες που ανακεφαλαιοποιήθηκαν με δημόσιο χρήμα — και ο νόμος καθιστά το 40% της χρηματοδότησής τους ακατάσχετο.
2001–2026ΚΑΤΑ ΠΟΛΙΤΩΝβαθμός -7

Τα χρέη ΝΔ και ΠΑΣΟΚ: 1,167 δισ. €

602,1 εκατ. € (ΝΔ) + 565,1 εκατ. € (ΠΑΣΟΚ)

Κατά τους ισολογισμούς χρήσης 2025, τα δύο κόμματα εξουσίας χρωστούν συνολικά 1,167 δισ. € — το 98,7% σε τράπεζες, με δάνεια που πήραν τις δεκαετίες 2000–2010 με ενέχυρο τη μελλοντική κρατική χρηματοδότηση. Οι ετήσιοι τόκοι (65,9 + 61,3 εκατ. €) υπερβαίνουν κατά πολύ την κρατική χρηματοδότησή τους — η πλήρης εξυπηρέτηση είναι μαθηματικά αδύνατη, και οι οφειλές μεγαλώνουν ~60 εκατ. €/έτος ανά κόμμα.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Δημοσιευμένοι ισολογισμοί των ίδιων των κομμάτων· διασυνοριακή έρευνα Reporters United· τεκμηριωμένη δημόσια αντιπαραβολή με τις κατασχέσεις σε βάρος ιδιωτών οφειλετών.
  • Κύρια πιστώτρια η Πειραιώς (κληρονόμος της Αγροτικής)· ~86% των οφειλών της ΝΔ είναι κεφαλαιοποιημένοι τόκοι.
  • Τα δάνεια παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεξυπηρέτητα χωρίς να έχει επιδιωχθεί αναγκαστική είσπραξη — από τράπεζες που ανακεφαλαιοποιήθηκαν με δημόσιο χρήμα.
Πηγές: Ισολογισμοί 2025 · Reporters United (2024) · dnews (2026)
Ν. 4304/20142002–2025ΚΑΤΑ ΠΟΛΙΤΩΝβαθμός -5

Ο νόμος-ασπίδα: ακατάσχετο 40%

Το 40% της κρατικής χρηματοδότησης κάθε κόμματος είναι εκ του νόμου ακατάσχετο και ανεκχώρητο, ενώ από το 2014 απαγορεύεται νέος δανεισμός με ενέχυρο μελλοντική χρηματοδότηση — τα παλαιά δάνεια όμως ουδέποτε επιδιώχθηκαν αναγκαστικά.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Τεκμηριωμένη δημόσια κριτική (δημοσιογραφικές έρευνες, κόμματα αντιπολίτευσης) για προνομιακή μεταχείριση έναντι των ιδιωτών οφειλετών, των οποίων οι οφειλές επιδιώκονται με πλειστηριασμούς.
  • Η κρατική χρηματοδότηση κάλυπτε το 70,2% των εσόδων των ελληνικών κομμάτων — από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη (Reporters United).
Πηγές: Ν. 4304/2014 · ΟΟΣΑ (2018) · Reporters United
2024–2026ΜΙΚΤΟβαθμός 0

Κρατική χρηματοδότηση-ρεκόρ

40,16 εκατ. € το 2026

Η ετήσια χρηματοδότηση των κομμάτων (0,5‰ των καθαρών εσόδων του προϋπολογισμού, πλέον 0,1‰ για ερευνητικούς/επιμορφωτικούς σκοπούς) έφτασε σε ιστορικά υψηλά: πάνω από 40 εκατ. € το 2025 και 40,16 εκατ. € το 2026 (ΝΔ 14,8 εκατ., ΣΥΡΙΖΑ 7 εκατ., ΠΑΣΟΚ 4,97 εκατ.) — έναντι ~8 εκατ. € το 2014.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Ο ΟΟΣΑ θεωρεί την κρατική χρηματοδότηση εχέγγυο ανεξαρτησίας· η δημοσιογραφική κάλυψη τεκμηριώνει κριτική για τα ποσά-ρεκόρ ενώ τα χρέη μένουν ανεξυπηρέτητα.
  • Η χρηματοδότηση των Σπαρτιατών έχει ανασταλεί και παρακρατείται εν αναμονή δικαστικής κρίσης.
Πηγές: ΦΕΚ 2.2026 · Newsbeast · Το Ποντίκι
2020–2024ΚΑΤΑ ΠΟΛΙΤΩΝβαθμός -6

Η Επιτροπή Ελέγχου: έλεγχος στο 7%

2,9 εκατ. € πρόστιμα σε πενταετία

Η κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου έλεγξε 19.341 από 288.966 δηλώσεις πόθεν έσχες την πενταετία — ποσοστό 7%. Ο νόμιμα προβλεπόμενος κατάλογος των τραπεζικών δανείων των κομμάτων δεν έχει δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα της από το 2017.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Τα ευρήματα προέρχονται από τον ίδιο τον απολογισμό της Επιτροπής (4.2025) και από τεκμηριωμένες έρευνες Reporters United/Vouliwatch — με αναφορά του Vouliwatch στον Άρειο Πάγο.
  • 9.247 παραπομπές στον εισαγγελέα για μη υποβολή δήλωσης· 285 για ανακριβείς.
  • Η ανεξαρτησία της σύνθεσής της (πλειοψηφία βουλευτών) έχει επικριθεί από την GRECO.
Πηγές: Απολογισμός Επιτροπής (2025) · Vouliwatch · Reporters United
Ν. 5026/20232015–2026ΚΑΤΑ ΠΟΛΙΤΩΝβαθμός -5

Πόθεν έσχες: οι συστάσεις της GRECO μένουν στα χαρτιά

Η GRECO του Συμβουλίου της Ευρώπης διαπιστώνει σε διαδοχικές εκθέσεις συμμόρφωσης (2018–2026) ότι βασικές συστάσεις για τον έλεγχο των δηλώσεων βουλευτών και μελών κυβέρνησης παραμένουν ανυλοποίητες. Ο νέος νόμος του 2023 επικρίθηκε τεκμηριωμένα ως «οπισθοχώρηση» — δεν προβλέπει καν δήλωση μετρητών εκτός τραπεζών.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Επίσημες εκθέσεις GRECO· τεκμηριωμένη κριτική Vouliwatch/govwatch· καταγραφή της GRECO ότι το 95% των Ελλήνων θεωρεί τη διαφθορά διαδεδομένη (μ.ό. ΕΕ 71%).
  • Οι δηλώσεις του 2025 (1.837 πολιτικών προσώπων) δημοσιοποιήθηκαν τον Μάιο του 2026.
Πηγές: GRECO RC5 (2024, 2026) · govwatch · Vouliwatch
2025–2026ΚΑΤΑ ΠΟΛΙΤΩΝβαθμός -6

ΜΜΕ: τέσσερις όμιλοι, το 78% της οθόνης

Το Media Pluralism Monitor (EUI) βαθμολογεί την Ελλάδα με συνολικό κίνδυνο 64% — τέσσερις όμιλοι ελέγχουν ~78% του οπτικοακουστικού τομέα, με «πολύ υψηλό κίνδυνο» για την ανεξαρτησία της ΕΡΤ και ρητή προειδοποίηση για «κρατικο-ολιγαρχική αιχμαλωσία» της ενημέρωσης. Η εμπιστοσύνη των Ελλήνων στις ειδήσεις κατέρρευσε στο 18% το 2026 (Reuters Institute DNR) — από τις χαμηλότερες στις 48 αγορές της έρευνας, ενώ το 2025 (22%) ήταν από κοινού η χαμηλότερη παγκοσμίως.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Γιατί αυτή η κατάταξη: Ανεξάρτητες μεθοδολογικές αξιολογήσεις: MPM 2025–26 (CMPF/EUI), IPI/MFRR «Media Capture» (11.2025), Reuters Institute.
  • Τεκμηριωμένη μεροληπτική κατανομή κρατικής διαφήμισης και κυβερνητική επιρροή σε ΕΡΤ/ΑΠΕ-ΜΠΕ (IPI).
  • Εκκρεμεί η πλήρης εφαρμογή της ευρωπαϊκής Πράξης για την Ελευθερία των Μέσων.
Πηγές: MPM 2025/2026 · IPI/MFRR (2025)
← Θ΄ Γεωπολιτική Όλα τα τεκμήρια