Τα Σκάνδαλα — Τεκμήρια

Δεύτερος πυλώνας · λογοδοσία · βάρος ×2
Β΄

Τα Σκάνδαλα — και τι απέγινε το καθένα

Δεν ρωτάμε μόνο «τι συνέβη;» — ρωτάμε «λογοδότησε κανείς;». Η ζυγαριά βαραίνει περισσότερο εκεί όπου η ζημιά ήταν μεγάλη και η λογοδοσία μικρή. Όπου υπήρξαν αθωώσεις, το λέμε καθαρά.
«Οἱ μεγάλοι κλέπται τὸν μικρὸν ἄγουσι.»
Οι μεγάλοι κλέφτες οδηγούν δεμένο τον μικρό. — Το είπε βλέποντας αξιωματούχους να συλλαμβάνουν κάποιον που έκλεψε μια φιάλη από το ταμείο.
The big thieves are leading away the little one.
ΔΙΟΓΕΝΗΣ Ο ΣΙΝΩΠΕΥΣ, κατά τον Διογένη Λαέρτιο 6.45 αποδιδόμενο

Το απόφθεγμα σχολιάζει τη διαχρονική ασυμμετρία της λογοδοσίας — δεν χαρακτηρίζει τα πρόσωπα των υποθέσεων που ακολουθούν, αρκετές από τις οποίες κατέληξαν σε αθωώσεις.

1997–2008 · επίλογος 2022Καμία αμετάκλητη ποινήβαθμός -9

Σκάνδαλο Siemens

έως 2 δισ. €

Κατά το πόρισμα της εξεταστικής της Βουλής και τις παραδοχές της Siemens σε ΗΠΑ και Γερμανία, «μαύρα ταμεία» της εταιρείας κατευθύνθηκαν σε κόμματα και στελέχη του Δημοσίου για δημόσιες συμβάσεις (σύμβαση 8002/ΟΤΕ, έργα Ολυμπιακών). Η εξεταστική εκτίμησε ζημία έως 2 δισ. €. Το 2022 το Εφετείο κατέληξε σε αθωώσεις και παραγραφές — κανείς δεν εξέτισε ποινή στην Ελλάδα.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Συμβιβασμός Δημοσίου–Siemens 270 εκατ. € (2012).
  • Πρωτόδικες καταδίκες 22 προσώπων (2019) — ανετράπησαν το 2022.
  • Ο Μ. Χριστοφοράκος δεν εκδόθηκε ποτέ από τη Γερμανία.
Πηγές: Πόρισμα εξεταστικής (2011) · Siemens AG (2012) · Εφετείο 2022
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
1996–2001 · καταδίκη 2013Τελεσίδικη καταδίκηβαθμός -4

Μίζες εξοπλιστικών — υπόθεση Τσοχατζόπουλου

≈55 εκατ. € μίζες

Ο πρώην ΥΕΘΑ καταδικάστηκε σε κάθειρξη 20 ετών για ξέπλυμα μιζών από τα υποβρύχια Type 214 (πρόγραμμα ≈2,85 δισ. €) και τους TOR-M1 — μαζί με 16 συγκατηγορουμένους. Η γερμανική έρευνα τεκμηρίωσε έως 120 εκατ. € μίζες της Ferrostaal σε Έλληνες αξιωματούχους.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Ο υψηλότερου επιπέδου πολιτικός που καταδικάστηκε ποτέ για διαφθορά στην Ελλάδα.
  • Αποφυλακίστηκε υπό όρους το 2017 · απεβίωσε το 2021.
Πηγές: Δικαστική απόφαση 2013 · OCCRP · Ferrostaal εσωτερική έρευνα
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2008–2017Αθώωση όλωνβαθμός -3

Υπόθεση Βατοπεδίου

εκτιμήσεις ≈100 εκατ. € — μη επιβεβαιωμένες δικαστικά

Ανταλλαγή της λίμνης Βιστωνίδας με ~260 δημόσια ακίνητα υψηλής αξίας. Προκάλεσε παραιτήσεις υπουργών το 2008. Το 2017 και οι 14 κατηγορούμενοι αθωώθηκαν ομόφωνα — το δικαστήριο έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε δόλος.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Ο ηγούμενος Εφραίμ προφυλακίστηκε το 2011–12 και αθωώθηκε.
  • Ποινικά η υπόθεση έκλεισε χωρίς καμία καταδίκη.
Πηγές: Απόφαση 2017 · Καθημερινή 2008–2017
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2010–2026Επανεκδίκαση σε εξέλιξηβαθμός -6

ΕΛΣΤΑΤ — η δίωξη του Ανδρέα Γεωργίου

Ο πρώτος πρόεδρος της ανεξάρτητης ΕΛΣΤΑΤ διώχθηκε επί χρόνια επειδή «φούσκωσε» δήθεν το έλλειμμα του 2009 — στοιχεία που η Eurostat επικύρωσε πλήρως. Για την κατηγορία αυτή απαλλάχθηκε οριστικά. Το 2023 το ΕΔΔΑ έκρινε ότι παραβιάστηκε το δικαίωμά του σε δίκαιη δίκη· η επανεκδίκαση που δέχθηκε ο Άρειος Πάγος (από 9.2025) αφορά τη χωριστή, διετή με αναστολή, καταδίκη του για παράβαση καθήκοντος.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • 80+ πρώην επικεφαλής στατιστικών υπηρεσιών καταδίκασαν τις διώξεις.
  • Διώχθηκε ο επικεφαλής του οποίου τα στοιχεία επικύρωσε πλήρως η Eurostat — ενώ για την παραγωγή των προ του 2010 αναθεωρημένων στοιχείων δεν ασκήθηκε αντίστοιχη δίωξη.
Πηγές: ΕΔΔΑ, Georgiou κατά Ελλάδας (2023) · ISI/ASA
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2011–2017Καταδίκη 21 έτηβαθμός -4

Energa – Hellas Power

≈256 εκατ. € παρακρατηθέντα

Ιδιωτικές εταιρείες ρεύματος εισέπραξαν από τους καταναλωτές αλλά δεν απέδωσαν στο Δημόσιο ~256 εκατ. € σε τέλη και φόρους. Ο βασικός κατηγορούμενος καταδικάστηκε και για ηθική αυτουργία σε απόπειρα δολοφονίας δικηγόρου.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Η πρόωρη αποφυλάκισή του το 2018 «για λόγους υγείας» προκάλεσε εισαγγελική έρευνα.
Πηγές: Εφετείο 2017 · ERT · The National Herald
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2007–2014 · έλεγχοι 2018Καμία τελεσίδικη καταδίκη στελεχώνβαθμός -5

ΚΕΕΛΠΝΟ

90–230 εκατ. € αδικαιολόγητες δαπάνες (έλεγχοι)

Οι διαχειριστικοί έλεγχοι του 2018 κατέγραψαν αδιαφανείς δαπάνες και αδικαιολόγητα κονδύλια προβολής στο Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων· οι καταγγελίες για πελατειακές προσλήψεις δεν επιβεβαιώθηκαν δικαστικά — η κεντρική δίκη για τις προσλήψεις 2013–14 κατέληξε σε αθώωση και των τεσσάρων πρώην στελεχών, και οι λοιπές δικογραφίες δεν οδήγησαν σε αμετάκλητες καταδίκες.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Μόνο το 2014: 4,2+ εκατ. € σε διαφημίσεις χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.
  • Ο φορέας αναδιοργανώθηκε σε ΕΟΔΥ (2019).
Πηγές: Διαχειριστικοί έλεγχοι 2018 · Springer 2022
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2012–2015 · έρευνες έως 2025Πολιτικοί: πλήρης απαλλαγήβαθμός -4

Υπόθεση Novartis

225 εκατ. $ ποινή της εταιρείας στις ΗΠΑ

Η Novartis Hellas παραδέχθηκε στις αρχές των ΗΠΑ δωροδοκίες γιατρών και στελεχών δημόσιων νοσοκομείων (διακανονισμός 345 εκατ. $). Στην Ελλάδα, οι κατηγορίες κατά δέκα πολιτικών κατέρρευσαν πλήρως — όλες οι δικογραφίες αρχειοθετήθηκαν ή κατέληξαν σε απαλλαγές, και το 2025 οι δύο προστατευόμενοι μάρτυρες καταδικάστηκαν πρωτόδικα για ψευδείς καταμηνύσεις.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Τη δωροδοκία γιατρών την ομολόγησε η ίδια η εταιρεία στις αρχές των ΗΠΑ (διαδικασία FCPA, 2020).
  • Στην Ελλάδα, τέσσερα πρώην στελέχη της Novartis Hellas αθωώθηκαν το 2023· η πρώην εισαγγελέας Διαφθοράς αθωώθηκε από Ειδικό Δικαστήριο το 2022.
Πηγές: US DOJ/SEC (2020) · Balkan Insight (2025)
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2018–2024Πρωτόδικες καταδίκες 2024βαθμός -4

Folli Follie

δηλωμένα 1,1 δισ. $ — πραγματικά ≈117 εκατ. $

Η μεγαλύτερη χρηματιστηριακή απάτη στην ιστορία της χώρας: πλασματικοί τζίροι και ανύπαρκτα υπόλοιπα στην Ασία. Το 2024 επιβλήθηκαν ποινές κάθειρξης 10–17 ετών στην οικογένεια Κουτσολιούτσου και συνεργάτες· εκκρεμεί η έφεση.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Η απάτη αποκαλύφθηκε από ξένο fund (QCM, 5.2018) — όχι από τις ελληνικές εποπτικές αρχές.
Πηγές: Τριμελές Εφετείο 2024 · To Vima
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2018–2026Αμετάκλητη ενοχή 3 στελεχών (5.2026)βαθμός -8

Μάτι — 104 νεκροί

Η φονικότερη πυρκαγιά της σύγχρονης Ελλάδας: καμία εντολή εκκένωσης, κατάρρευση συντονισμού. Οι διώξεις έμειναν σε βαθμό πλημμελήματος. Το 2026 ο Άρειος Πάγος επικύρωσε αμετάκλητα την ενοχή τριών πρώην ανώτατων αξιωματικών.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Πρωτόδικα (2024): εξαγοράσιμες ποινές — κατακραυγή και εισαγγελική έφεση.
  • Κατ΄ έφεση (2025): 10 καταδίκες· πραγματική έκτιση ~5 ετών για τα πρώην ανώτατα στελέχη.
Πηγές: AP (2024) · Άρειος Πάγος (2026)
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2020Καμία δίωξηβαθμός -5

Λίστα Πέτσα

19,8 εκατ. €

Κρατική καμπάνια «Μένουμε Σπίτι» σε 1.232 ΜΜΕ χωρίς διαγωνισμό και με αδιευκρίνιστα κριτήρια. Κατά τις καταγραφές του International Press Institute και δημοσιογραφικές έρευνες, κάτω από το 1% κατευθύνθηκε σε μέσα κριτικά προς την κυβέρνηση, ενώ καταγράφηκε χρηματοδότηση και ανύπαρκτων sites. Έρευνα του 2025 κατέγραψε επιπλέον 108 εκατ. € κρατικής διαφήμισης με ανάλογα ερωτήματα.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Η λίστα δημοσιοποιήθηκε μόνο μετά από κοινοβουλευτική πίεση.
  • Συνδέθηκε με την κατακόρυφη πτώση της χώρας στους δείκτες ελευθερίας του Τύπου.
Πηγές: IPI (2020–22) · Nature HSS Comm. (2024)
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2022–2026Πρωτόδικες καταδίκες · έρευνα σε εξέλιξηβαθμός -8

Υποκλοπές / Predator

Η ΕΥΠ παρακολουθούσε τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ και δημοσιογράφους· το Predator στοχοποίησε τουλάχιστον 87 πρόσωπα — υπουργούς, τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, δημοσιογράφους. Το 2026 καταδικάστηκαν πρωτόδικα τέσσερα στελέχη του δικτύου Intellexa. Κανένα πολιτικό πρόσωπο δεν έχει διωχθεί.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Παραιτήσεις διοικητή ΕΥΠ και γ.γ. πρωθυπουργού (8.2022).
  • Το δικαστήριο διέταξε περαιτέρω κακουργηματική έρευνα και για πιθανή εμπλοκή στελεχών της ΕΥΠ.
  • 8.2026 — Δύο προσφυγές στο ΕΔΔΑ κατά της Ελλάδας: του δημοσιογράφου Θ. Κουκάκη (26.8) και του πρώην υπουργού Χ. Σπίρτζη (27.8), και οι δύο για μη αποτελεσματική διερεύνηση. Η κατάθεση προσφυγής δεν συνιστά διαπίστωση παραβίασης· το ΕΔΔΑ δεν έχει κρίνει ούτε το παραδεκτό.
Πηγές: Επιτροπή PEGA (2023) · OCCRP/ICIJ (2026) · EFJ (31.8.2026)
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2023–2026Δίκη σε εξέλιξη · καταθέσεις μαρτύρων από 9.2026βαθμός -10

Τέμπη — 57 νεκροί

Σύμβαση 717: 41,3 εκατ. € υπό έρευνα EPPO

Μετωπική σύγκρουση τρένων με 57 νεκρούς — ανενεργή σηματοδότηση, υποστελέχωση, δεκαετία καθυστερήσεων στη σύμβαση 717. Σε δίκη 36 κατηγορούμενοι. Εκκρεμούν: κρίση για παραπομπή πρώην υφυπουργού σε Ειδικό Δικαστήριο για το «μπάζωμα» και προκαταρκτική για πρώην υπουργό Υποδομών. Για όλους τους κατηγορουμένους και ελεγχομένους ισχύει το τεκμήριο αθωότητας έως αμετάκλητης δικαστικής κρίσης.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • Η EPPO ερευνά τη σύμβαση 717 — τους φακέλους για πρώην υπουργούς τους διαβίβασε στη Βουλή, γιατί δεν έχει αρμοδιότητα να διώξει μέλη κυβέρνησης.
  • Οι επέτειοι του 2025 και 2026 έφεραν από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις των τελευταίων δεκαετιών.
  • 7.9.2026 — Η δίκη μπήκε επιτέλους στην ουσία: άρχισαν οι καταθέσεις μαρτύρων (26η δικάσιμος), μετά από 25 δικάσιμες γεμάτες προδικαστικά (23.3 έως 28.7.2026). Πρώτοι μίλησαν συγγενείς θυμάτων. Έχουν κληθεί πάνω από 350 μάρτυρες.
  • 6.11.2026 — Ξεχωριστή δίκη για το υλικό των καμερών του σταθμού, σε τρία πρόσωπα (πρώην διοίκηση ΟΣΕ και εκπρόσωπος εταιρείας φύλαξης), σε βαθμό πλημμελήματος. Είναι κατηγορίες, όχι αποδεδειγμένα γεγονότα.
Πηγές: EPPO (2023–24) · Euronews (2026) · To Vima · ρεπορτάζ από τη δίκη της Λάρισας (9.2026)
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
2019–2026Έρευνα EPPO · πρώτες καταδίκεςβαθμός -9

ΟΠΕΚΕΠΕ — αγροτικές επιδοτήσεις

415 εκατ. € διόρθωση ΕΕ

Χιλιάδες ψευδείς δηλώσεις για ανύπαρκτα αγροτεμάχια και βοσκοτόπια — με πρώτες καταδίκες ήδη από το 2025· η κατά το κατηγορητήριο της EPPO συνδρομή στελεχών του οργανισμού πληρωμών αποτελεί αντικείμενο εκκρεμών διώξεων και δεν έχει κριθεί αμετάκλητα. Η Κομισιόν επέβαλε διόρθωση-ρεκόρ ~415 εκατ. €. Οκτώ κυβερνητικά στελέχη παραιτήθηκαν (2025–26) αρνούμενα κάθε παράβαση — ισχύει το τεκμήριο αθωότητας. Ο οργανισμός καταργήθηκε.

Τεκμηρίωση & πηγές
  • EPPO: 100+ παραπομπές, 37 συλλήψεις (10.2025), 14 καταδίκες (11.2025), κατηγορίες σε 22 πρόσωπα (7.2026).
  • 1.9.2026 — Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών: ένοχοι 19 από 22 κατηγορουμένους (κυρίως αγρότες), 3 αθωώθηκαν. Σε 15 ποινές φυλάκισης 1–2 ετών με τριετή αναστολή, σε 4 χρηματικές ποινές 8.500–11.000 €. Καμία ποινή φυλάκισης δεν είναι εκτιτέα. Η απόφαση είναι πρωτόδικη και υπόκειται σε έφεση.
  • Δικογραφίες για πρώην υπουργούς διαβιβάστηκαν στη Βουλή — καμία καταδίκη πολιτικού προσώπου.
Πηγές: EPPO (2025–26) · Απόφαση (ΕΕ) 2025/1147 · ΕΡΤ, ethnos.gr (1.9.2026)
Αποδόθηκε επαρκής λογοδοσία;
← Α΄ Δείκτες Όλα τα τεκμήρια Γ΄ Νόμοι →