Ελευθερίες & Επιτήρηση — Τεκμήρια
Ελευθερίες & Επιτήρηση — ταυτότητες, κάμερες, αλγόριθμοι
«Ἐλευθέρως δὲ τά τε πρὸς τὸ κοινὸν πολιτεύομεν καὶ ἐς τὴν πρὸς ἀλλήλους τῶν καθ᾽ ἡμέραν ἐπιτηδευμάτων ὑποψίαν.»Ζούμε ελεύθερα, και στα δημόσια και στην καθημερινή μας ζωή — χωρίς καχυποψία ο ένας απέναντι στον άλλον.We live freely, in public life and in our daily pursuits, free from mutual suspicion.ΠΕΡΙΚΛΗΣ — Θουκυδίδης 2.37.2, Επιτάφιος πρωτότυπο κείμενο
Νέες ταυτότητες με τσιπ
Από τον Σεπτέμβριο του 2023 εκδίδονται οι νέες ταυτότητες-κάρτες (≈3,7 εκατ. έως 7.2026)· από 3.8.2026 οι παλαιές δεν ισχύουν για ταξίδια στην ΕΕ. Το τσιπ περιέχει φωτογραφία, δύο δακτυλικά αποτυπώματα και δημοτολογικά στοιχεία — οι ισχυρισμοί για γεωεντοπισμό, ΑΜΚΑ ή ιατρικά δεδομένα έχουν διαψευστεί τεκμηριωμένα από ελέγχους γεγονότων.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Κρυπτογράφηση EAC στα βιομετρικά· κανένα σύστημα εντοπισμού θέσης.
- Οι φήμες περί «τσιπ παρακολούθησης» καλλιεργήθηκαν και από πολιτικούς φορείς και διαψεύστηκαν δημόσια (Ellinika Hoaxes, Greece Fact Check, 8.2026).
Προσωπικός Αριθμός
Ενιαίο αναγνωριστικό του πολίτη στις σχέσεις του με το Δημόσιο, σε πλήρη εφαρμογή από τον Νοέμβριο του 2025. Απλουστεύει τις συναλλαγές — αλλά η ΑΠΔΠΧ (Γνωμοδότηση 1/2024) προειδοποίησε ότι η διασύνδεσή του με άλλα στοιχεία «αυξάνει δραματικά» τον κίνδυνο υποκλοπής ταυτότητας και απάτης.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Γιατί αυτή η κατάταξη: Τεκμηριωμένη απλούστευση έναντι τεκμηριωμένων προειδοποιήσεων της ανεξάρτητης αρχής, που οδήγησαν σε πρόσθετες εγγυήσεις (απαγόρευση φωτοαντιγράφων ταυτότητας).
- Έναρξη 3.6.2025 μέσω myinfo.gov.gr· αυτόματη απόδοση από 6.11.2025.
- Αναγράφεται στις νέες ταυτότητες και αντικαθιστά σταδιακά ΑΦΜ/ΑΜΚΑ στις συναλλαγές με το Δημόσιο.
Smart Policing — αναγνώριση προσώπου στον δρόμο
1.000 φορητές συσκευές βιομετρικής ταυτοποίησης για την ΕΛ.ΑΣ., πληρωμένες πλήρως — που δεν λειτούργησαν ποτέ: η ΑΠΔΠΧ (απόφαση 45/2025) έκρινε ότι δεν υπάρχει νομική βάση και προειδοποίησε ότι η ενεργοποίησή τους θα συνιστούσε παράνομη επεξεργασία.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Γιατί αυτή η κατάταξη: Η ίδια η ανεξάρτητη αρχή διαπίστωσε έλλειψη νομικής βάσης και εκπρόθεσμη εκτίμηση αντικτύπου· ο Τύπος έκανε λόγο για «φιάσκο 4 εκατομμυρίων».
- Αποκάλυψη: Homo Digitalis & AlgorithmWatch (12.2019)· καταγγελία στην ΑΠΔΠΧ (3.2020).
- Η ΕΛ.ΑΣ. επικαλέστηκε ως βάση π.δ. του… 1977 (342/1977).
Κάμερες ΤΝ για παραβάσεις ΚΟΚ
Δίκτυο καμερών με τεχνητή νοημοσύνη για αυτόματη βεβαίωση παραβάσεων: πιλοτικά από 28.3.2026, 388 κάμερες της Περιφέρειας Αττικής από 5.8.2026 (~4.000 κλήσεις σε τρεις εβδομάδες). Στόχος η μείωση των τροχαίων — αλλά η ΕΕΔΑ ζήτησε συμμόρφωση με τον AI Act και νομικοί εντόπισαν κενά πριν από τις προβλεπόμενες ΚΥΑ.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Γιατί αυτή η κατάταξη: Τεκμηριωμένος σκοπός οδικής ασφάλειας με εγγυήσεις στον νόμο (θόλωση τρίτων) — και τεκμηριωμένες θεσμικές επιφυλάξεις (υπόμνημα ΕΕΔΑ, νομικές αναλύσεις).
- Πιλοτική φάση: 8 σημεία και 10 λεωφορεία στην Αθήνα· 130 πρόστιμα τις πρώτες δύο ημέρες.
- Εκκρεμεί διαγωνισμός για 2.000 σταθερές και 500 κινητές κάμερες.
Υποχρεωτικός εμβολιασμός 60+ και πρόστιμα
Το ΣτΕ (Ολ. 1684/2022) έκρινε το μέτρο συνταγματικά ανεκτό. Επιβλήθηκαν 317.962 πρόστιμα — μόνο ~44.000 πληρώθηκαν εμπρόθεσμα. Το 2024 (Ν. 5102/2024) τα ανείσπρακτα διαγράφηκαν αυτοδικαίως με τους τόκους τους· όσοι είχαν πληρώσει δεν πήραν τα χρήματά τους πίσω με τη ρύθμιση αυτή.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Γιατί αυτή η κατάταξη: Δικαστικά ανεκτό μέτρο δημόσιας υγείας — με τεκμηριωμένη όμως κατάληξη άνισης μεταχείρισης μεταξύ συνεπών και μη.
- Αναστολή επιβολής από 15.4.2022.
- Ν. 5007/2022: επιστροφή μόνο σε όσους εμβολιάστηκαν/εξαιρέθηκαν έως 31.12.2022.
Εθνικό πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη
Η Ελλάδα απέκτησε τον Ιούλιο του 2026 εθνικό μηχανισμό εφαρμογής του ευρωπαϊκού AI Act: η ΑΠΔΠΧ εποπτεύει τις απαγορευμένες πρακτικές — η βιομετρική ταυτοποίηση σε πραγματικό χρόνο σε δημόσιους χώρους παραμένει κατ΄ αρχήν απαγορευμένη — με Μητρώο Συστημάτων ΤΝ του Δημοσίου και προστασία μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Απαγόρευση αφαίρεσης σημάνσεων από deepfakes (άρθρο 23).
- Εκκρεμεί η πλήρης στελέχωση των εποπτικών δομών.
ΕΔΔΑ: η Ελλάδα καταδικάστηκε για την τιμωρία ενός δικαστή
Στις 8.9.2026 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε ομόφωνα ότι η Ελλάδα παραβίασε την ελευθερία της έκφρασης. Ένας πρόεδρος Εφετών με 31 χρόνια υπηρεσίας και καθαρό μητρώο τιμωρήθηκε με τρίμηνη παύση και στέρηση μισθού, επειδή έστειλε εξώδικα σε τρεις δικαστές μετά από διαφωνία για την προαγωγή του. Το Δικαστήριο είπε ότι η ποινή ήταν πολύ βαριά και ότι τέτοιες ποινές φοβίζουν και άλλους δικαστές. Προσοχή: η απόφαση ΔΕΝ είναι οριστική — μέσα σε τρεις μήνες μπορεί να ζητηθεί να την ξαναδεί το Ευρύ Τμήμα.
Τεκμηρίωση & πηγές
- Το Δικαστήριο δεν έκρινε ποιος είχε δίκιο στη διαφωνία και δεν απέδωσε καμία ευθύνη στους τρεις δικαστές που έλαβαν τα εξώδικα — ούτε τους κατονομάζει.
- Επιδικάστηκαν συνολικά 12.211,15 €. Τα υπόλοιπα παράπονα που είχε καταθέσει ο δικαστής κρίθηκαν απαράδεκτα και δεν εξετάστηκαν.